Ülkü Tamer

Ülkü Tamer Türkçe Edebiyat’ın en önemli ustalarından, hepimiz biliyoruz. Şiirleri, öyküleri, anıları, senaryo ve oyunları, çocuk kitaplarıyla edebiyatımızın hemen her veriminde imzası olan bir büyük yazar, bir sıkı şair.

Bir diğer önemli yönü de, edebiyatın pek çok disiplininden, neredeyse herbiri bir klâsik olan eserleri dilimize, o enfes Türkçesiyle kazandırmış olması. Faulkner’dan Çehov’a, Edita Morris’ten Cengiz Aytmatov’a, oradan Neruda’ya onlarca yazar ve şairin onlarca kitabını çevirmiş. Çocukluğumun ilk yıllarında okuduğum, Milliyet Çocuk Kitapları’nın o minik, ciltli ve şahane resimleriyle şömizli kitaplarının bir kısmında imzası vardır. Bu yazıyı yazmaya niyetlendiğimde “Vikingler Geliyor” geldi aklıma mesela. Ne güzel kitaplardı. Sonra Ionescolar, Beckettler, Hemingwayler…

 

Dün akşam sevgili arkadaşım Umut Soysal’la yazışırken, mevzuu Cemal Süreya’dan Ülkü Tamer’e ve çevirmenlikteki muazzam çalışkanlığına kaydı bir anda. Oturup Tamer’in çevirdiği kitapları listelemeye niyetlendim. Bu konuda bir çalışma var: Hüseyin Tuncer’in “İkinci Yeni(ci)ler kitabı.[i]  Buraya aktarılmış çeviri kitapları bir kenara yazdım. Ayrıca, nadirkitap.com’a kayıt edilmiş Ülkü Tamer’in çevirdiği tüm kitapları  listeledim ve her iki taraftaki mükerrerleri eleyerek bir son listeye ulaştım. Ayrıca kitapta da olmasına rağmen, ustamız Halil Bingöl’den  mahlasla çevirdiğini öğrendiğim bir kitabı daha listeye ekledim. (Halil Abi’nin edebiyatımızda kullanılan mahlaslar, rumuzlar, takma adlarla ilgili bu çok kıymetli çalışmasının bir an evvel kitaplaşmasının şahane olacağını ve önemli bir eksiği gidereceğini düşünüyorum). Bu üç taraflı bilgileri süzdükten sonra yüz altı kitaplık muazzam bir liste oluştu. Tabii bunlar kitap halinde olanlar. Kimi kitaplarda farklı yazarlardan farklı çeviriler olduğunu baz alıp listeyi uzatmak mümkün. Listenin yan tarafında, bazı kitaplarda küçük açıklamalar var. Beraber çeviri yaptığı yazar ve şairlerin isimleri mesela. Kimi kitaplarla ilgili künye bilgileri ise eksik, belki zaman ilerledikçe bütünlenir. Belki buraya koymayı unuttuğum kitaplar vardır, bilenler hatırlatır.

Öyle ya da böyle bir edebiyat muhabbeti, konuyu buraya kadar sürükledi. Umarım birilerine faydası olur.

 

Kitap adı Yazarı Bas. Yılı Yayınevi Notlar  
1 TATİL GÜNLERİ JEAN – CLAUDE CARRİERE 1972 MİLLİYET
2 AT HIRSIZI ERSKIN CALDWELL 1971 VARLIK
3 KÜLLER VE ELMAS JERZY ANDRZEJEWSKY 1977 KARACAN
4 NASIL MISIN İYİ MİSİN EDITA MORRIS 1989 CAN
5 KÖPEK SURATLI MAYMUN YAROSLAV HAŞEK 1969 VARLIK
6 DEV TIBOR DERY 1968 VARLIK
7 DOĞUM GÜNÜM KUTLU OLSUN COLINS HIGGINS 1975 KARACAN
8 GECE ANTONIONI 1966 BİLGİ
9 KARLAR KRALİÇESİ ANDERSEN 1980 CEM
10 MAVİ BOZKIR ŞOLOHOV 1967 YEDİTEPE
11 MUTLU PRENS OSCAR WILDE 1997 REMZİ
12 TAGORE HAYATI SANATI ESERİ 1961 VARLIK
13 SIKIYÖNETİM FRANCO SOLINAS 1974 KONUK
14 TOPRAK ANA CENGİZ AYTMATOV 1980 VARLIK
15 ÇILGIN KÖPEK ÖYKÜLERİ BRUCE NASH & ALLAN ZULLO 1997 SHOW
16 İHANET YILLARI 1986 KAVRAM
17 İHTİYAR BALIKÇI ERNEST HEMINGWAY 1970 VARLIK
18 ŞAMANDIRA (DENİZDE BİR YUVA) BRUCE BALAN 2000 GENDAŞ
19 ŞİŞKOLARLA SISKALAR ANDRE MAUROIS 2007 CAN
20 HİROŞİMA’NIN ÇİÇEKLERİ EDITA MORRIS 1982 CAN BİRLİKTE YANKI 1973
21 HİROŞİMA’NIN TOHUMLARI EDITA MORRIS 1982 CAN
22 KONUŞAN FARE RALPH BEVERLY CLEARY 2002 KELEBEK
23 ALTIN KUŞ GRİMM 1997 REMZİ
24 EZOP MASALLARI EZOP 1997 REMZİ
25 UNUTMAK YOK Seçilmiş şiirler PABLO NERUDA 2000 SİMGE HİLMİ YAVUZ ve TOMRİS UYAR ile birlikte
26 POLLYANNA ELEANOR PORTER 1972 VARLIK
27 SOKAK ÇALGICISI PAUL BERNA 1971 MİLLİYET
28 TALUA KIRALI SOMERSET MAUGHAM 1960 VARLIK
29 ZAMANIMIZIN BİR KAHRAMANI LERMONTOV 1967 AĞAOĞLU
30 ÇAĞDAŞ RUS HİKÂYELERİ ANT. 1971 VARLIK
31 SİNİRLİ İNSANLAR MİHAİL ZOŞÇENKO 1968 VARLIK
32 FİZİKÇİNİN DUASI SÜLEYMANOV 2002 DA
33 MİTOLOGYA EDITH HAMILTON 1964 VARLIK
34 SEÇME ŞİİRLER MAX JACOB 1992 YÖN
35 SÜRGÜNDEN ŞİİR RAFAEL ALBERTI 1978 CEM
36 BABİ YAR YEVTUŞENKO 1985 BROY
37 BİR SAVAŞ VARDI JOHN STEINBECK 1966 VARLIK
38 BÜTÜN OĞULLARIM ARTHUR MILLER 1963 VARLIK
39 BÜYÜK SÖZLER C.P. SNOW 1968 VARLIK DERLEYEN
40 DAĞ YOLUNDA ANTON ÇEHOV 1961 DE
41 EN KOMİK HASTANE ÖYKÜLERİ ALLAN ZULLO – MARTHA MOFFETT 1997 AKSOY
42 KÜÇÜK PEMBE MAYMUN CARLO COLLODI 1965 VARLIK
43 KİBRİTÇİ KIZ ANDERSEN 1967 CEM
44 MODERN FUTBOL NEDİR NASIL OYNANIR ERIC BATTY 1971 SANDER
45 OTHELLO WILLIAM SHAKESPEARE 1964 VARLIK
46 SİLAHLARA VEDA ERNEST HEMINGWAY 1969 ALTIN
47 SORUŞTURMA PETER WEISS 1972 SİNAN
48 SWEENEY AGONISTES T.S. ELIOT 1961 DE
49 VIETNAM’A SEVGİLER EDITA MORRIS 1970 DE
50 VİKİNGLER GELİYOR HENRY TREECE 1971 MİLLİYET
51 ÇİZGİLERLE EVREN YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN FELİX PİRANİ – CHRİSTİNE ROCHE 1996 MİLLİYET
52 ÖĞRETMEN DUYŞEN CENGİZ AYTMATOV 1971 DE
53 ŞİİRİSTAN ANTOLOJİ 1959 A DERGİSİ YAY
54 CATHAY EZRA POUND 1987 BFS
55 KEL ŞARKICI EUGENE IONESCO 1965 DE
56 UÇAN SANDIK ANDERSEN 2005 CAN
57 GENETİK YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN STEVE JONES HOPE-BORIN VAN LOON MİLLİYET
58 HARRY POTTER VE FELSEFE TAŞI J.K. ROWLING 2001 YKY
59 KUCAK DOLUSU PHILIP ROTH 1971 SANDER
60 ÇİZGİLERLE JOYCE ”YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN” DAVİD NORRİS-CARL FLİNT 1996 MİLLİYET
61 ŞEYTAN’IN ALTINLARI GRİMM 1970 DE
62 KADINSIZ ERKEKLER ERNEST HEMINGWAY 1971 VARLIK
63 O AKŞAM GÜNEŞİ, KURU EYÜL, KIRMIZI YAPRAKLAR, BİR ADALET WILLIAM FAULKNER 1959 ATAÇ
64 ON KISA OYUN YEATS, STRINDBERG, KAUFMANN, BRECHT, FRATTI, GAMBOA, BECKETT, D.THOMAS, PALYAKOF, IONESCO 1966 BİLGİ
65 SİNEMA DEDİ Kİ… 1989 AFA
66 ALACAKARANLIK ÖYKÜSÜ STEFAN ZWEIG 1995 MİLLİYET
67 GAZAP ÜZÜMLERİ JOHN STEINBECK 1995 MİLLİYET OYUNLAŞTIRILMIŞ
68 GELİNLİK KIZ – ÖNDER EUGENE IONESCO 1964 DE GENCO ERKAL ve CEMAL SÜREYA ile birlikte
69 HOŞÇA KAL COLUMBUS VE BEŞ ÖYKÜ PHILIP ROTH YKY
70 PROFİL TAGORE 2005 YKY
71 ÜÇ KIZKARDEŞ ANTON ÇEHOV 1970 KENT
72 KISA DÜNYA EDEBİYATI TARİHİ RICHARD ALCOCK 1961 VARLIK
73 SANKİ JUDITH HERZBERG 1991 İYİ ŞEYLER
74 TAŞLAR,YİNELEMELER,PARMAKLIK     LAR & SÜRGÜNDEN ŞİİR YANNİS RİTSOS – RAFAEL ALBERTİ 1978 CEM ÖZDEMİR İNCE ile birlikte
75 YÜZÜCÜ JOHN CHEEVER 1993 YKY
76 ARTHUR MILLER SEÇİLMİŞ OYUNLAR – 1 ARTHUR MILLER 1995 ADAM Bütün Oğullarım – Satıcının Ölümü – Cadı Kazanı
77 BRIGITTE BARDOT SIMONE DE BEAUVOIR 1966 UĞRAK
78 KISA OYUNLAR 3 IONESCO-T.WILDER.. 1964 DE CEMAL SÜREYA ve MEMET FUAT ile birlikte
79 YAŞANMIŞ SIRADIŞI AŞKLAR ALLAN ZULLO – KATHRYN ZULLO 1997 SHOW
80 İSLAM TARİHİ S.F. MAHMUD 1973 VARLIK
81 TÜRK EDEBİYATINDA SOSYAL KONULAR KEMAL KARPAT 1971 VARLIK 1959’DA HARVARD ÜNV.DE VERİLEN KONFERANSIN ÇEVİRİSİ
82 JOYCE DAVID MORRIS-CARL FLINT
83 ÇİZGİLERLE KAFKA DAVID ZANE MAIROWITZ 1996 DOĞAN KİTAP
84 BRECHT MICHAEL THOSS
85 SADE STUART HOOD-G. CROWLEY
86 MAO RUIZ VE ARKADAŞLARI
87 SARTRE DONALD D. PALMER
88 SİYAH TARİH D. DENNIS-S. WILMARTH
89 PICASSO ANDREW BRIGHTON-ANDZEJ KLIMOWSKI
90 DESTEKSİZ BALIKÇI MAVALLARI BRUCE NASH-ALLAN ZULLO
91 BATIL İNANÇLAR PETER LORIE
92 YOLCUNUN KİTABI 1962
93 NAZIM’DAN SEÇMELER
94 ÇAĞDAŞ LATİN AMERİKA ŞİİR ANT. ANTOLOJİ 1982
95 ROSMERSHOLM HENRIK IBSEN
96 FİLUMERA EDUARDO DE PILIPPO
97 VAN GOGH GORDON SMITH
98 TROYALI KADINLAR EURIPIDES
99 DEV ÇOCUK GRİMM
100 ALACAKARANLIĞIN SESLERİ SEÇMELER
101 DENİZ BİLE ÖLÜR LORCA
102 MUTLU GÜN EDITA MORRİS
103 KADEHTEKİ ZEHİR AGATHA CHRISTIE İSMAİL ORKUN MAHLASIYLA
104 CEMİLE CENGİZ AYTMATOV
105 BİR YAZ TÜRKÜSÜ CENGİZ AYTMATOV
106 ARKADAKİ SİLAH ELLERY QUENN

 

[i] Hüseyin Tuncer, İkinci Yeni(ci)ler, Orkun Kitabevi-İzmir-2005

 

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.